"Θέλω..Νίκη" - Εκπαιδευτικό ηλεκτρονικό παιχνίδι για την ιστορία της Θεσσαλονίκης
Με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης

Σχολικό έτος: 2012-2013

Περίληψη

Τον Δεκέμβριο του 2012, με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την απελευθέρωση της πόλης της Θεσσαλονίκης, διοργανώθηκε από το Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης ένας πρωτότυπος εκπαιδευτικός διαδικτυακός διαγωνισμός γνώσεων Τοπικής Ιστορίας υπό τον τίτλο «Θέλω...Νίκη». Ο διαδικτυακός διαγωνισμός με θέμα την ιστορία της Θεσσαλονίκης, είχε τη μορφή διαδικτυακού ηλεκτρονικού παιχνιδιού ερωτήσεων πολλαπλών επιλογών, στο οποίο μπορούσαν να συμμετέχουν όλοι οι μαθητές του Γυμνασίου και του Λυκείου του Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης. Ο διαγωνισμός διήρκησε περίπου 2 εβδομάδες, κατά τη διάρκεια των οποίων, οι συμμετέχοντες μαθητές κλήθηκαν να απαντήσουν στις ερωτήσεις του παιχνιδιού, και να συγκεντρώσουν πόντους. Οι τρεις μαθητές με τις υψηλότερες βαθμολογίες συμμετείχαν στον τελικό που διοργανώθηκε στις εγκαταστάσεις του Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης με έπαθλα iPads, και iPods, ευγενική χορηγία ιδιωτικών φορέων.

Κατά τη διάρκεια του διαγωνισμού διοργανώθηκαν εκπαιδευτικές ημερίδες με προβολές εκπαιδευτικών ντοκιμαντέρ, και οπτικοακουστικού υλικού από τη σειρά εκπομπών της ΕΤ3 "Εκατογραφία" υπό τον δημοσιογράφο Βασίλη Κεχαγιά. Επίσης, οι μαθητές και οι μαθήτριες είχαν την ευκαιρία να παρουσιάσουν εργασίες και να εμπλουτίσουν τις ιστορικές τους γνώσεις, διαβάζοντας ιστορικά βιβλία από την βιβλιοθήκη του σχολείου η οποία εμπλουτίστηκε με νέο υλικό, χορηγία των βιβλιοπωλείων Μαλιάρης Παιδεία.

Για την υλοποίηση αυτής της καινοτόμου δράσης, συνεργάστηκαν οι καθηγήτριες φιλολογικών κ. Αναστασία Παραθυρά και κ. Βασιλική Κοντογώγου με τον καθηγητή πληροφορικής του σχολείου κ. Κωνσταντίνο Παρασκευόπουλο.

Στην απόφασή μας για το σχεδιασμό και την υλοποίηση ενός εκπαιδευτικού προγράμματος με θέμα την Τοπική Ιστορία της Θεσσαλονίκης, βάρυναν καταλυτικά τρεις παράγοντες: πρώτον η παρατήρηση πως οι μαθητές μέσα από τις δασκαλοκεντρικές και μετωπικές μεθόδους διδασκαλίας, όχι απλά δεν μαθαίνουν τίποτα αλλά δυσφορούν από τη διεξαγωγή της διδασκαλίας, δεύτερον η διαπίστωση ότι οι μαθητές μας αγνοούσαν σε ένα μεγάλο βαθμό την ιστορία της πόλης στην οποία ζουν, και τρίτον η θέληση να ζωντανέψουμε την ιστορία της πόλης όπου ζούμε, να την μεταμορφώσουμε σε ένα συναρπαστικό πεδίο δράσης και τους μαθητές μας από παθητικούς ακροατές σε ενεργητικούς ερευνητές.

Έχοντας λοιπόν τα παραπάνω κατά νου, και με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την απελευθέρωση της πόλης, δημιουργήσαμε αυτή την καινοτόμο δράση επιδιώκοντας την ενεργό συμμετοχή των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία.

Αναλυτική περιγραφή της καινοτόμου δράσης

Σκοπός της καινοτόμου δράσης ήταν η αξιοποίηση νέων τεχνολογικών μέσων και η εφαρμογή τους στην υλοποίηση πρωτοποριακών και καινοτόμων μεθόδων προσέγγισης και μελέτης του ιστορικού παρελθόντος.

Η εφαρμογή της καινοτόμου δράσης βρίσκεται σε πλήρη και ουσιαστική συνάφεια με το Αναλυτικό Πρόγραμμα, καθώς συνδέεται με τη διδακτική προσέγγιση της Τοπικής Ιστορίας, όπως καθορίζεται στα ΔΕΕΠΣ και ΑΠΣ Ιστορίας του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου. Επίσης η θεματική ποικιλομορφία καθώς και η διαφορετική προσέγγιση στην ανάλυση της ιστορίας της Θεσσαλονίκης ανταποκρίνεται απόλυτα στην ανάγκη της επιθυμητής ολιστικής και διαθεματικής προσέγγισης της σχολικής γνώσης.

Η υλοποίηση της δράσης βασίστηκε στην ανάπτυξη ενός διαδικτυακού εκπαιδευτικού παιχνιδιού ερωτήσεων πολλαπλής επιλογής από τον καθηγητή πληροφορικής του σχολείου κ. Κωνσταντίνο Παρασκευόπουλο, ενώ οι ερωτήσεις που χρησιμοποιήθηκαν στο παιχνίδι συντάχθηκαν από τις καθηγήτριες φιλολογικών του σχολείου κ. Αναστασία Παραθυρά και κ. Βασιλική Κοντογώγου. Η ανάπτυξη καθώς και η διαδικασία εφαρμογής της δράσης έγινε σε τέσσερις διακριτές φάσεις οι οποίες περιγράφονται παρακάτω :

Φάση Α: Αρχικά, έγινε η σχεδίαση του παιχνιδιού και τέθηκαν με λεπτομέρειες όλα τα απαραίτητα χρονοδιαγράμματα για την ανάπτυξη και υλοποίηση της δράσης. Συγκεκριμένα αποφασίστηκε ότι θα έπρεπε να αναπτυχθούν δύο διαφορετικές εφαρμογές-παιχνίδια μία για το προκριματικό στάδιο του παιχνιδιού και μία για τον τελικό, ενώ οι ερωτήσεις που θα πλαισίωναν τα δύο παιχνίδια θα έπρεπε να είναι κλειστού τύπου πολλαπλών επιλογών.

Με μεγάλη λεπτομέρεια διατυπώθηκαν οι κανόνες της προκριματικής αλλά και της τελικής φάσης του παιχνιδιού, το οποίο ονομάστηκε "Θέλω...Νίκη". Δικαίωμα συμμετοχής στην προκριματική φάση του παιχνιδιού θα είχαν οι μαθητές και οι μαθήτριες του Γυμνασίου και του Λυκείου του Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης. Οι συμμετέχοντες θα καλούνταν να ολοκληρώσουν 16 επίπεδα ερωτήσεων στα οποία μπορούσαν να συγκεντρώσουν από 25 (Επίπεδο 1) μέχρι 400 πόντους (Επίπεδο 16). Σε κάθε επίπεδο οι παίκτες έπρεπε να επιλέξουν μία ερώτηση από 4 θεματικές ενότητες «Ιστορία», «Τέχνες & Πολιτισμός», «Αθλητισμός» και «Κοινωνία». Οι ερωτήσεις θα προέρχονταν από την ιστορία της πόλης, όπως αυτή έχει καταγραφεί τα τελευταία 100 χρόνια. Οι μαθητές θα έπρεπε να σκεφτούν έξυπνα και να απαντήσουν σε ερωτήσεις από θεματικές ενότητες που πιστεύουν ότι γνωρίζουν καλύτερα σε μεγαλύτερα επίπεδα και έτσι να κερδίσουν περισσότερους πόντους. Ο διαθέσιμος χρόνος που θα είχαν στη διάθεσή τους για να απαντήσουν σε κάθε ερώτηση ήταν 30'', ενώ για την πρόκριση στον τελικό θα μετρούσε εκτός από το συνολικό άθροισμα των πόντων και ο χρόνος που θα ξόδευαν αθροιστικά και στις 16 ερωτήσεις. Κάθε παίκτης θα είχε στη διάθεσή του τρεις (3) προσπάθειες, ενώ οι τρεις (3) συμμετέχοντες με τις καλύτερες βαθμολογίες θα συμμετείχαν στην τελική φάση του διαγωνισμού στο αμφιθέατρο του Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης στις 20 Δεκεμβρίου 2012 μπροστά σε ζωντανό κοινό. Επιπλέον, αποφασίστηκε να δοθούν δώρα στους μαθητές που θα κατάφερναν να προκριθούν στην τελική φάση, σαν κίνητρο για τη συμμετοχή τους στο διαγωνισμό.

Επίσης, αποφασίστηκε σε όλη τη διάρκεια του παιχνιδιού να γίνουν προβολές ντοκιμαντέρ και εκπαιδευτικού υλικού από μαθητές και καθηγητές, σχετικά με την ιστορία της πόλης της Θεσσαλονίκης τα τελευταία 100 χρόνια μετά την απελευθέρωσή της.

Φάση Β: Στη δεύτερη φάση ανάπτυξης της καινοτόμου δράσης έγινε η υλοποίηση του παιχνιδιού από τους συμμετέχοντες καθηγητές βάσει των κανονισμών που είχαν ήδη θεσπιστεί. Ο καθηγητής πληροφορικής κ. Κωνσταντίνος Παρασκευόπουλος ανέλαβε τη σχεδίαση και την υλοποίηση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών που θα χρησιμοποιούνταν στην προκριματική και στην τελική φάση του διαγωνισμού. Σχεδίασε το γραφικό περιβάλλον των παιχνιδιών και στη συνέχεια τα υλοποίησε προγραμματιστικά χρησιμοποιώντας της γλώσσες προγραμματισμού PHP, MySQL και JAVA. Οι καθηγήτριες φιλολογικών κ. Αναστασία Παραθυρά και κ. Βασιλική Κοντογώγου διατύπωσαν ερωτήσεις και τις απαραίτητες απαντήσεις για τις τέσσερις θεματικές κατηγορίες του παιχνιδιού. Πολύτιμη για τη σύνταξη των ερωτήσεων ήταν η χορηγία των βιβλιοπωλείων «Μαλιάρης Παιδεία», τα οποία δώρισαν στο σχολείο αντίτυπα του τρίτομου έργου για την ιστορία της Θεσσαλονίκης «Θεσσαλονίκη εν θερμώ». Εικόνες από το διαδικτυακό παιχνίδι μπορείτε να δείτε στο Παράρτημα Α, ενώ στο Παράρτημα Β μπορείτε να δείτε εικόνες από το ηλεκτρονικό παιχνίδι που χρησιμοποιήθηκε στον τελικό.

Φάση Γ: Η τρίτη φάση της καινοτόμου δράσης ξεκίνησε χρονικά πριν ακόμα ολοκληρωθεί η δεύτερη φάση. Στο στάδιο αυτό ανατέθηκε σε ομάδες μαθητών η συγγραφή και η παρουσίαση εργασιών για την ιστορία της Θεσσαλονίκης τα τελευταία 100 χρόνια. Η θεματολογία των εργασιών επιλέχθηκε προσεκτικά ώστε να καλύπτει τις τέσσερις θεματικές ενότητες των ερωτήσεων που θα καλούνταν οι μαθητές να αντιμετωπίσουν στο παιχνίδι: «Ιστορία», «Τέχνες & Πολιτισμός», «Αθλητισμός» και «Κοινωνία». Παρουσιάστηκαν επίσης στους μαθητές όλων των τάξεων ντοκιμαντέρ σχετικά με την ιστορία της πόλης. Πολύτιμη στο σημείο αυτό ήταν η προσφορά του τηλεοπτικού σταθμού της πόλης ΕΤ3, και συγκεκριμένα του δημοσιογράφου Βασίλη Κεχαγιά, ο οποίος διέθεσε στο σχολείο όλα τα επεισόδια της τηλεοπτικής εκπομπής ιστορικής θεματολογίας «Εκατογραφία».

Στόχος της τρίτης φάσης ήταν να εφαρμοστούν στο πρόγραμμα οι αρχές της ανακαλυπτικής και συνεργατικής μάθησης. Επιδιώξαμε μέσα από τις εργασίες και τις παρουσιάσεις που αναθέσαμε στους μαθητές, την εξοικείωσή τους στη χρήση πολύμορφων ιστορικών πηγών τόσο πρωτογενών όσο και δευτερογενών, όπως δημοσιεύματα τύπου της εποχής, επίσημα έγγραφα, χάρτες, φωτογραφίες κλπ., αλλά και την εξάσκησή τους στην διατύπωση ιστορικών ερωτημάτων και στη σύνταξη τεκμηριωμένων απαντήσεων.

Φάση Δ: Πριν την ολοκλήρωση της τρίτης φάσης ξεκίνησε η διεξαγωγή του διαδικτυακού μέρους του διαγωνισμού. Το προκριματικό αυτό στάδιο του διαγωνισμού διήρκησε περίπου 2 εβδομάδες και κατά τη διάρκειά του οι μαθητές κλήθηκαν να συμμετέχουν στο διαδικτυακό παιχνίδι ερωτήσεων χρησιμοποιώντας το όνομα χρήστη και τον κωδικό που τους είχε δοθεί. Με τη λήξη του διαδικτυακού μέρους του διαγωνισμού αναδείχθηκαν οι τρεις συμμετέχοντες μαθητές με τις μεγαλύτερες βαθμολογίες, οι οποίοι πήραν και το εισιτήριο για τη συμμετοχή τους στον τελικό του διαγωνισμού. Ο τελικός του διαγωνισμού πραγματοποιήθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2012 στο αμφιθέατρο του Ελληνικού Κολλεγίου Θεσσαλονίκης. Ο τελικός του διαγωνισμού πλαισιώθηκε από ομιλίες προσωπικοτήτων της πόλης της Θεσσαλονίκης, ενώ τον παρακολούθησαν όλοι οι μαθητές του σχολείου. Το ηλεκτρονικό παιχνίδι του τελικού ήταν κατά βάση ίδιο με αυτό που χρησιμοποιήθηκε στην προκριματική φάση, με ερωτήσεις πολλαπλών επιλογών, χωρισμένες στις τέσσερις θεματικές ενότητες που περιγράφηκαν παραπάνω. Ο νικητής του τελικού κέρδισε ένα iPad, ενώ οι μαθητές που κατέλαβαν τη δεύτερη και τρίτη θέση κέρδισαν από ένα iPod, όλα ευγενική χορηγία των καταστημάτων MacOnline.

Εικόνες από το διαδικτυακό παιχνίδι

Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Οθόνη εισόδου στο Διαδικτυακό διαγωνισμό
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Κεντρική οθόνη του Διαδικτυακού παιχνιδιού. Διακρίνονται αριστερά τα 16 Επίπεδα, οι πόντοι που μπορούν να κερδηθούν σε κάθε επίπεδο, οι κερδισμένοι χρόνοι και ο χρόνος που απαιτήθηκε για την κάθε απάντηση. Στα δεξιά διακρίνονται οι διαθέσιμες ερωτήσεις χωρισμένες σε τέσσερις κατηγορίες καθώς και ποιες από αυτές τις ερωτήσεις έχουν απαντηθεί σωστά και ποιες λάθος
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Παράδειγμα οθόνης με ερώτηση πολλαπλής επιλογής
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Παράδειγμα οθόνης με ερώτηση πολλαπλής επιλογής
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Παράδειγμα οθόνης με το αποτέλεσμα της απάντησης σε ερώτηση
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Οθόνη της κατάταξης των οχτώ κορυφαίων βαθμολογιών

Εικόνες από το Java παιχνίδι

Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Η κεντρική οθόνη του παιχνιδιού. Φαίνονται τα ονόματα των τριών παικτών του τελικού, από κάτω η καρτέλα με την ερώτηση που πρέπει να ανοίξουν και στο κάτω μέρος οι γύροι του παιχνιδιού με τους πόντους που μπορούν να κερδίσουν σε κάθε γύρο.
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Οθόνη για την επιλογή θεματικής κατηγορίας.
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Οθόνη για την επιλογή θεματικής κατηγορίας.
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Οθόνη για την επιλογή ερώτησης από την θεματική κατηγορία "Κοινωνία".
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Οθόνη για την επιλογή ερώτησης από την θεματική κατηγορία "Ιστορία".
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Παράδειγμα οθόνης κάρτας ερώτησης από την θεματική ενότητα "Ιστορία"
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Παράδειγμα οθόνης κάρτας ερώτησης από την θεματική ενότητα "Πολιτισμός"
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Παράδειγμα οθόνης κάρτας ερώτησης από την θεματική ενότητα "Πολιτισμός"
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Κάρτα με το αποτέλεσμα σωστής απάντησης.
Εκπαιδευτικό παιχνίδι ιστορίας Θέλω..νίκη
Κάρτα με αποτέλεσμα λάθους απάντησης.